4 ZAMANLI MOTORUN ÇALIŞMASI

(TIKLAYINIZ)

 

                 BAHÇELİEVLER SÜRÜCÜ KURSU MOTOR ÖZETİ

  MOTOR: Yakıtlardan elde ettiği ısı enerjisini, mekanik enerjiye çeviren makine MOTOR’dur.     

 Araçlarda kullanılan motorlar 2 ve 4 zamanlı olup, içten yanmalı – su veya hava soğutmalıdır.  

 Motorlarda :Benzin – L.P.G ve Motorin yakıt olarak kullanılır.

 Enjektörle ateşlenen motorlarda; Motorin (Mazot) kullanılır.

 Buji ile ateşlemeli motorlarda : Benzin ve LPG. yakıt olarak kullanılır.    

 Buji ile ateşlemeli  motorda : Sıkıştırılmış olan benzin – hava karışımı buji ile ateşlenir.

 Motorda 4 zamanın oluşumu ise :

1. zamanda yakıt ve hava karışımı silindirlere emilir.

2. zamanda bu karışım sıkıştırılır.

3. zamanda buji bu sıkıştırılmış olan  karışımı bujiler ateşler ve patlama meydana  gelir, (bir iş elde 

   edilmiş olur).

4.zamanda eksoz zamanıdır ve eksoz borusu  ile karbon monoksit dışarı atılır.

                          1:EMME   +    2: SIKIŞTIRMA   +    3.ATEŞLEME(İŞ)   +   4.:EKSOZ’dur. (TIKLA)

MOTORUN PARÇALARI : (Sınavda çıkabilecek parçalar)

KARBÜRATÖR –DİSTİRÜBÜTÖR – MARŞ MOTORU – ALTERNATÖR(Şarj Dinamosu) PİSTON – BUJİ – EGZANTRİK DİŞLİSİ – KRANKMİLİ– ENJEKTÖR-SİBOPLAR--SEKMAN--HAVA FİLTRESİ--SİLİNDİR BLOĞU

SİLİNDİR BLOĞU : Krank mili ve pistonlara yataklık yapar.

Egzantrik milinin görevleri :

1-Supaplara 

2-Distribütöre  

3-Yağ pompasına   

4–Yakıtpompasına  hareket verir

Motorda : SUBAP ayarı yapılır.

Marş yapıldığında motorun çalışabilmesi için iki sistemin de sağlam  olması gerekir :

     1- Ateşleme sistemi  2-Yakıt sistemi

 

 

 

BU BÖLÜMÜN SORULAR:

 1-Motorlu araçta motor aşağıdakilerden hangisini sağlar     

 

   a) Yakıttan elde ettiği ısı enerjisini mekanik enerjiye çevirmek

   b) Yakıttan elde ettiği mekanik enerjiyi ısı enerjisine çevirmek

   c) Akümülatörden aldığı enerjiyi durgun enerjiye çevirmek

   d) Akümülatörden aldığı enerjiyi ısı enerjisine çevirmek.

              

 2-Yakıttan elde ettiği ısı enerjisini mekanik enerjiye çeviren aşağıdakilerden hangisidir.?

    a) Dinamo     b) Vites kutusu          c) Diferansiyel            d) Motor

 

 3-Motorlar,yakıt çeşitlerine göre nasıl sınıflandırılır.?

     a) Dizel ve fueloil             c) Dizel,Benzin ve LPG.

     b) Mazot ve fueloil          d) Gazyağı ve mazotlu.

 

 4-Motorlar,soğutma sistemine göre nasıl sınıflandırılır.?

 

    a) Su ve hava soğutmalı   c) Su ve benzin soğutmalı

    b) Su ve yağ soğutmalı     d) Su ve motorin soğutmalı

 

 5-Araçlarda kullanılan motorlar aşağıdakilerden hangisidir.?

  a) Dıştan yanmalı             c) İçten ve dıştan yanmalı.

  b) İçten yanmalı              d) Alttan yanmalı

 

 6-İçten yanmalı motorlarda aşağıdaki yakıtlardan hangisi kullanılır.?

     a) Kömür-Mazot              c) Alkol –Gazyağı

     b) Alkol-Benzin                d) Benzin-Motorin-LPG.

 

 7-Motorlar çalışma zamanlarına göre nasıl sınıflandırılır.?

       a) Bir ve üç zamanlı        c) iki ve beş zamanlı

       b) iki ve dört zamanlı       d) bir ve dört zamanlı

 

 8- Benzinli bir motor için aşağıdakilerden hangisi doğrudur.?

      a) Sıkıştırılmış olan benzin ile hava enjektörle ateşlenir

      b) Sıkıştırılmış olan benzin buji ile ateşlenir.                          

      c) Sıkıştırılmış olan benzin ve hava karışımı buji ile ateşlenir.

      d) Sıkıştırılmış olan hava buji ile ateşlenir.

 

 9-  Buji ile ateşlemeli motorlarda aşağıdaki yakıtlardan hangisi kullanılır.?

      a) Alkol                b) Benzin-LPG.              c) Gazyağı         d) Motorin

 

 10- Motorlarda dört zamanın oluşum sırası aşağıdakilerden hangisidir.?

      a) Emme-Ateşleme-Ekzost-Sıkıştırma       c) Ekzost-Emme-Sıkıştırma-Ateşleme

      b) Emme- -Ekzost-Sıkıştırma-Ateşleme     d) Emme-Sıkıştırma-Ateşleme-Ekzost

 

 11-  Enjektörle püskürtülerek ateşleme yapılan motorlarda hangi yakıt kullanılır.?

      a) Benzin              b) Motorin                  c) Alkol               d) Gazyağı

 

 12-Aşağıdakilerden hangisi motorun parçasıdır.?

     a) Şaft                   b) Aks             c) Krank mili              d) İstavroz dişlisi

 

 13-Aşağıdakilerden hangisi motorun parçasıdır.?

      a) Ayna dişlisi       b) İstavroz dişlisi                   c) Kavrama     d)Karbüratör

 

 14-Aşağıdakilerden hangisi motorun parçasıdır.?

     a) Piston               b) Aks                         c) Şaft              d)Rot

 

 15-Aşağıdakilerden hangisi motorun parçasıdır.?

     a) Balata               b) Enjektör                 c) Kısa rot      d)Rotil

 

 16-Aşağıdakilerden hangisi motorun parçasıdır.?

     a) Şaft                   b) Kısa rot                  c) Rot başı      d)Distribütör

 

 17-Aşağıdakilerden hangisi motorun parçasıdır.?

      a) Marş motoru                b) Amortisör   c) Rot              d) Aks

 

 18-Aşağıdakilerden hangisi motorun parçasıdır.?

     a) Rot başı                        b) Diferansiyel         c) Buji             d)Rotil

 

 19-Aşağıdakilerden hangisi motorun parçasıdır.?

     a) Ayna dişlisi       b) Mahruti dişlisi          c) İstavroz dişlisi         d)Egzantrik dişlisi

 

 20- Silindir bloğunun görevi nedir.?

    a) Motorda bulunan suyu soğutur.                        c) Motor yağını soğutur.

    b) Krank mili ve pistonlara yataklık yapar.                d) Vites dişlilerine yataklık yapar.

 

 21-Egzantrik (KAM) milinin görevi nedir.?

     a) Pistonlara hareket verir.                                 c) Şafta hareket verir.

     b) Supaplara hareket verir.                                d) Rotlara hareket verir.

 

 22-Motorda aşağıdaki ayarlardan hangisi yapılır.?

     a) Supap                b) Kavrama                c) Rot              d) Rotil

 

 

 

AKÜ (batarya)

 Elektrik enerjisini kimyasal enerjiye – Kimyasal enerjiyi de elektrik enerjisine  çevirir.

 Motor çalışmazken  AKÜ : özel alıcıları ve aydınlatma için  gereken elektriği  sağlar.

 Akü bir çeşit sulu tip pildir. Depoladığı enerji 12 volttur. 

 Akünün Kutup başları üzerine madeni bir parça temas ederse  kısa devre olur akü patlar.

 Artı kutup eksi kutuba  göre daha kalındır.

 Akü marş motoruna ilk hareket için elektriği sağlar.

 Aküden aküye takviye  yapılacaksa artı (+) kutup artıya  - Eksi (-) kutup eksiye gelecek şekilde bağlanır.

  (Paralel bağlama)

 Akünün elektrolit seviyesi düşmüş ise saf su  ile tamamlanır.

 Kışın donmaması için tam şarjlı tutulur.  Dijital göstergeli araçta akü takviyesi  yapılmaz.

Araç üzerinde elektrik kaynağı ile tadilat, tamirat yapılacaksa akünün  kutup başları sökülür.

                            AKÜNÜN BAKIMINDA:

                          1 – Kutup başlarının oksitleri temizlenir. ( Ilık su ile temizlenip gres yağı ile yağlanır.)

                          2 – Plâkaların 1 cm. üzerine kadar saf su ilave edilir.

                          3 – Eleman kapak deliklerinin açık olmasına dikkat edilir.

                          4-  Akü kış aylarında tam şarj ( Sık aralıklarla çalıştırılır.)

 

                         ARIZALAR

                          1 – Akü üstünde pisliklerin olmamasına dikkat edilir. (Kendiliğinden boşalması deşarj).

                          2-   Plakalar arasında kısa devre varsa akü kendiliğinden boşalır.

 

 Araçta kısa devrede veya yangın durumunda akü kutup başlarının kablosu sökülür

 

AKÜ’YE AİT SORULAR

Akümülatörün iki kutup başı üzerine birden dokunacak şekilde bir madeni  parça konursa,aşağıdakilerden hangisi meydana gelir.?

     a)  Akümülatör kısa devre olur patlar.        c) Akümülatörün ömrü artar.

     b) Akümülatör daha iyi şarj eder.                d) Akümülatör şarj etmez.

 

Akümülatör başka bir akümülatör ile takviye yapılacaksa kutup başları nasıl  bağlanır.?

      a) Artı kutup,artı kutupla-Eksi kutup, eksi kutupla         c) Artı kutup şase ile

      b) Eksi kutup, artı kutupla- Artı kutup, eksi kutupla      d) Eksi kutup şase ile

 

Akümülatörün (Akü) bakımında aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır.?

    a) Akümülatörün tamamı saf su ile doldurulmalıdır.   

    b) Plakaların 1 cm. üzerine kadar saf su doldurulmalıdır.                           

    c) Plakaların ortasına kadar saf su doldurulmalıdır

    d) Plakaların 1 cm. altına kadar saf su doldurulmalıdır

 

 

Akümülatörün (Akü) bakımında aşağıdakilerden hangisi yapılmalıdır.?

   a) Akümülatörün suyu boşaltılıp yağlanır.                           

   b) Akümülatörün  kutup başlarının oksitler temizlenir.

   c) Akümülatörün suyu boşaltılıp içi temizlenir                    

   d)  Akümülatörün plakaları temizlenir

 

Akümülatörün elektrolit seviyesi azalmış ise ne ilave edilir.?

   a) Asit            b) Alkol                 c) Saf su              d) Antifriz.

 

 Kışın akümülatörün donmaması için aşağıdakilerden hangisi yapılır.?      

       a)Akümülatörün içine saf su konur           c) Akümülatör tam şarj ettirilir.

       b) Akümülatörün içine antifriz konur        d) Akümülatör yarım şarj ettirilir.

 

 Akümülatörün (Akü) bakımında aşağıdakilerden hangisine bakılır.?

   a) Elamanlar içerisindeki alkol seviyesine   

   b) Elamanlar içerisindeki antifriz seviyesine      

   c) Plakaların temiz olup olmadığına

   d) Elaman kapak deliklerinin açık olup olmadığına

 

Akümülatörün kendiliğinden boşalması(deşarj olması)nın sebebi  aşağıdakilerden hangisidir.?

   a) Akümülatörün üst kısmında pislikler oluşmuştur.                         

   b)Akümülatörün kutup başları oksitlidir.

   c) Akümülatörün kutup başları gevşektir.                                              

   d)Akümülatörün kutup başları sıkıdır.

 

Araç üzerinde kısa devreden doğacak yangın durumunda nasıl davranılır.?

   a) Distribütörün kablosu çıkartılır.                            

   b) Marş motor kablosu çıkartılır.                              

   c) Batarya ( Akümülatör)nın kutup başı çıkartılır.

   d) Alternatörün kablosu çıkartılır.

 

Dijital göstergeli tip araçta aşağıdakilerden hangisi yapılmaz.?

    a) Akü takviyesi     b) Yağ takviyesi    c) Su takviyesi     d) Hidrolik takviyesi

 

 Akü plakaları arasında kısa devre varsa aşağıdakilerden hangisi meydana gelir.?

  a) Akü kendiliğinden boşalır.                    c) Daha iyi şarj olur.

  b) Marş motorunu daha iyi çalıştırır.       d) Alternatörü iyi çalıştırır.

 

Akümülatörün görevi aşağıdakilerden hangisidir.?

   a) Aracın direksiyon tertibatını çalıştırmak.  

   b) Marş motoruna,ilk hareket için elektrik vermek

   c) Aracın  hızlanmasını sağlamak

   d) Aracın durmasını sağlamak

 

Motor çalışmazken akümülatörün görevi nedir.?

   a) Yağlamayı sağlamak                              c) Vites tertibatını çalıştırmak.

   b) Diferansiyeli çalıştırmak                        d) Işık ve özel alıcıları çalıştırmak.

 

 

 

 

MARŞ SİSTEMİ

PARÇALAR : Akü – Kontak anahtarı – Marş motoru

MARŞ MOTORU : Motora ilk hareketi verir. Elektriğini direkt aküden alır.

 Marş motoru bu hareketini volan dişlisine verir. Motor çalışırken marş yapılırsa marş dişlisi zarar görür.

Arızaları : Kontak anahtarı açılıp marş yapıldığında : Marş motoru yavaş dönüyor, dönmüyor veya tık diye ses geliyorsa : Marş motor elektriğini direk aküden aldığı için Akünün kutup başları :(Gevşektir, oksitlidir, akü boşalmıştır.) gibi cevaplara bakınız. Araçta 10 – 15 saniyeden fazla marş yapılmaz, yapılırsa akü boşalır.

İtilerek çalıştırılan motorda Triger Kayışı veya şanzıman zarar görebilir.

Marş yapılıp araç çalıştığında YAĞ LAMBASI ve ŞARJ  LAMBASININ sönmesi gerekir. 

 

Motor ilk çalıştırılırken marş yapılırken DEBRİYAJ pedalına sonuna kadar basılmalıdır.

 

MARŞ SİSTEMİNE AİT SORULAR

Motora  ilk hareketi aşağıdaki parçalardan hangisi verir.?

  a) Marş motoru          b) Şarj dinamosu                 c) Alternatör         d) Konjektör

 

Marş motoru aşağıdakilerden hangisine hareket iletir.?

  a) Egzantrik dişlisine     b) Mahruti dişlisine          c) Volan dişlisine      d) Krank dişlisine

 

Motor çalışırken marş yapılırsa aşağıdakilerden hangisi meydana gelir.?

  a) Motor daha hızlı döner                                      c) Motor daha yavaş döner

  b) Marş dişlisi zarar görür                                     d) Motor daha iyi yağlama yapar.

 

Marş motoru, marş durumunda hiç dönmüyorsa sebebi aşağıdakilerden hangisidir.?

   a) Buji kabloları gevşektir.                         c) Akümülatörün kutup başları gevşektir.

   b) Karbüratöre yakıt gelmiyordur.           d) Vantilatör kayışı gevşektir.

 

Marşa basıldığında marş motoru çalışmaz,korna çalmaz ise sebebi aşağıdakilerden hangisidir.?

   a) Benzin otomatiği arızalıdır.                    c) Yağ pompası arızalıdır.

   b) Bujiler çalışmıyordur.                             d) Akümülatörün kutup başları gevşektir.

 

Kontak anahtarını açıp marş yapıldığında,marş motoru çalışmıyorsa  arıza nedir.?

   a) Karbüratöre benzin gelmiyordur.                        c) Akümülatör boşalmıştır.

   b) Bujilere akım gelmiyordur.                                   d) Vantilatör kayışı kopmuştur.

 

Marş durumunda marş motoru,motoru yavaş döndürüyorsa sebebi  hangisidir.?

   a) Alternatör arızalıdır.                                           c) Bujilere akım gelmiyordur.

   b) Akümülatörün kutup başları gevşektir         d) Endüksiyon bobini arızalıdır.

 

Araçta kontak anahtarı açıp, marşa basma süresi ne kadar olmalıdır.?

   a) 10-15 sn.              b) 20-60 sn.               c) 60-80 sn.                   d) 80-90 sn.

 

Aracı çalıştırırken 10-15 saniyeden fazla marş yapılırsa ne gibi arıza olur.?

   a)Alternatör yanar                                               c) Endüksiyon bobini yanar

   b)Akümülatör boşalır.                                         d) Far ampulleri patlar

 

 

 ATEŞLEME SİSTEMİ

 Parçaları : Akü – Kontak anahtarı – Endüksiyon bobini – Distribütör – Bujiler , Buji kabloları

 ENDÜKSİYON BOBİNİ : Akünün 12  voltluk voltajını 18,000–25,000  volta yükseltir..

 DİSTRİBÜTÖR : Endüksiyon bobininde gelen yüksek akımı, Bujilere ateşleme sırasına göre dağıtır.

 Parçaları: 1-Tevzi makarası  2-Platin  3- Meksefe (Kondansatör)

 Platin : Ateşleme zamanlarına  göre açılıp kapanarak ateşleme zamanlarını ayarlar.

 Meksefe (Kondansatör) : Platine gelebilecek fazla akımı üzerinde toplayarak platini korur.

 Buji : Ateşlemeyi sağlar. yanma odalarına sıkıştırılmış benzin ve hava  karışımını ateşler.

 AYARLAR : PLATİN ayarı – BUJİ (tırnak) ayarı – AVANS ayarı yapılır.

 Elektronik (Manyetik) ateşlemeli motorlarda platin-distribütör- Meksefe(Kondansatör ) yoktur

 Buji kablolarından biri yerinden çıkmışsa motor tekleyerek çalışır.

 Kontak anahtarı ateşleme konumunda açık unutulursa :

 1–Endüksiyon bobini yanar.2–Platin yanar.

 Platin meme yaparsa zımpara ile temizlenir – Sık sık yapıyorsa Meksefe (Kondansatör ) arızalıdır.

 Buji ile ateşlemeli (Benzinle + Lpg.li) motorlarda normal yanma olmamasının sebepleri :

 1 – Buji ayarı yanlıştır veya bujiler kurum bağlamıştır. ( Yani eskimiştir.)

 2 – Platin meme yapmıştır  (kurum bağlamıştır)  veya ayarı bozuktur.

 Buji ve platin ayarı bozuk bir araçta eksoz dumanı SİYAH  renkte çıkar.

 Kontak anahtarı açılıp marş yapıldığında marş motoru rahat DÖNÜYOR ama çalışmıyorsa :

 1 – Ateşleme sisteminde hata vardır.   (Yada) 2 – Yakıt sisteminde hata vardır.